Niz negativnih posljedica i uticaja koje je ekonomska kriza ostavila na savremeno društvo završava se jednom okolnošću koja dešavanja na ekonomskom planu u narednoj godini čini predvidljivijim nego što bi bila bez prethodnog pritiska.  

Dnevne novineDinamika oporavka i nepromijenjen broj najvećih prijetnji dva su ključna faktora na osnovu kojih je tokove u narednoj budžetskoj godini moguće prognozirati osvrtom na prethodne, dodajući malo optimizma koliko ga nose najavljeni investicioni projekti, a umanjeno za ono što je realnost.

Formula crnogorskih prognoza često se pokušava prikazati kao izraz sa više nepoznatih, gdje bi se, ukoliko se ne bi išlo korak po korak, ona koja se odnosi na broj investitora mogla predstaviti kao iznos koji teži beskonačnosti.

Nezvanično i zvanično najavljeni projekti i aktivnosti, kao i prihodi koje bi trebalo da donesu, po ovoj računici mogli bi pretvoriti Crnu Goru u investicionu destinaciju kojoj malo ko ne teži. No, unutar iste jednačine još je jedna nepoznata čije računanje iz dana u dan daje sve manji rezultat.

Riječ je o cijeni nafte koja se na početku ove sedmice našla na rekordno niskom nivou u posljednjih pet godina. Zemlje izvoznice nafte, koje su ujedno i one sa čijih tržišta dolaze ključni investicioni partneri, prilikom planiranja budžetskih prihoda za godinu na izmaku uzimale su prosječnu cijenu od 110 dolara za barel, budući da je tokom 2013. koštao 117 dolara, te da su tenzije na Bliskom istoku i u Ukrajini najavljivale da bi mogao uslijediti dalji rast.

Situacija na globalnom planu se, međutim, drastično izmijenila nakon što je ustanovljeno da je snabdijevanje tržišta naftom obilno. Sjedinjene Američke Države, povećavši rezerve gasa iz škriljaca smanjile su uvoz do nivoa koji se odrazio na pad tražnje koji je oborio cijene ovog energenta ispod 70 dolara.

Ovakav odnos snaga najnepovoljnije djeluje na budžete arapskih zemalja i Ruske Federacije, uslovljava pad kursa njihovih nacionalnih valuta koji rezultira smanjenjem kupovne moći, ali i nastojanjem da se rezerve u ekonomski nepovoljnom trenutku ne troše. Bez obzira u kakvim spoljnopolitičkim odnosima bili sa tim zemljama, ocjena kreditnog rejtinga Crne Gore koju su potvrdile sve bonitetne agencije svrstava Crnu Goru u red zemalja manje preporučljivih za investiranje u uslovima smanjene likvidnosti.

Drugim riječima, u slučaju da se želja za ulaganjem u Crnu Goru bude nastojala pretvoriti u odluku, biće neophodni vanredni napori na objema stranama, što u ovom trenutku i za državu i za investitore uključuje brojna odricanja i ustupke.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s