Piše: Adrien de Trikorno

Objavljena u martu u susret evropskim izborima koji su održani krajem maja, knjiga „Defekt“ Frederika Lordona, člana grupe „Zapanjenih ekonomista“ naknadno je postala interesantna.

Njegova teza na prvi pogled izgleda paradoksalno: pamfletna, ali poučna, polemična, ali zabrinjavajuće precizna, ogrezla u ekonomskom rezonovanju, ali osuđujući „ekonomizam“, nudi napuštanje eura, ali odbija da sakrije posljedice koje su, prije svega, bolne, rizične i same sebi nedovoljne u ovoj avanturi.

Mogli bismo zatvoriti ovu knjigu i bez dolaska do stranica na kojima autor rastura oporavak i distorziju – njegove ideje o ekstremnoj desnici i njihovoj povezanosti sa tezom da su rezerve ksenofobične.

To bi bilo šteta, budući da bi čitanje ovoga bilo korisno mnogim najvatrenijim braniteljima eura. S obzirom da postoji „Defekt“ – baš kao što su kriza i grčko propadanje iznenada otkriveni, možemo očekivati i „federalni skok“ kako bi se zaustavila kriza na vrhu: stvaranje evropskog trezora za otplatu zajedničkog duga, samim tim i evropskog budžeta, finansijskih transfera…

Lordon ne vjeruje, odnosno ne smatra da je ovakva mogućnost izvodljiva sa Njemačkom. Njegova analiza monetarne integracije Evrope, gdje je Bundesbanka, njemačka centralna banka odredila svoje principe, kao i velika nespremnost Njemačke na opraštanje navode na razmišljanje.

Istovremeno, on priznaje da su njemački zvaničnici podijeljeni, da su na ivici i da ostavljaju veliki prostor za modulacije.

Evropski Breton Vuds

Možda u nadi da pogodi trenutak istine, njegov predlog je radikalan: teret javnog duga akumuliran je zbog krize u Grčkoj, Portugalu, Francuskoj…

Kako god. Da bi se pratio kolaps finansijskog sistema, gubitak dijela štednje građana, kraj principa nezavisnosti Evropske centralne banke, ponovno uvođenje nacionalnih valuta i kontrola privremene provjere, potrebno je dokapitalizovati i rehabilitovati finansijski sistem.

Ali, on smatra da bi ovaj sistem bio validan ako bi bio praćen istinskom evropskom saradnjom kroz stvaranje zajedničke valute koja bi se koristila u međunarodnim transakcijama, a za koju bi nacionalne valute članica bile fiksirane i prema kojoj bi se podešavali njihovi kursevi.

Konačno, dakle, autor se zalaže za Breton Vuds kojim su nacrtane konture međunarodnog finansijskog sistema 199. godine – i to evropske.

Pored svega, sa ovim bi svako jednoga dana mogao biti saglasan. Ali troškovi i rizik od promjena zahtijevaju visok stepen evropske saradnje. O ovom pitanju ostaje da se odluči politički.

Prevod A.N.R.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s