Piše: Natali Nugeired

Šta su lekcije u ovoj fazi dramatične krize nastale u srcu evropskog kontinenta u Ukrajini, nakon „duha Evrope“, fraze bivšeg disidenta Leonida Pliuša.

Ruska diplomatija napreduje nemilosrdno kao veliki valjak, u Gromikovom stilu iz 70-ih, dosljedna u svojim ciljevima. Moskva želi hitno revidiranje panevropske ideje, kako bi potisnula Amerikance. Ovo nije počelo juče i sa Putinom, ova vizija postoji još iz doba SSSR-a i Helsinškog sporazuma iz 1975. godine. Ostaće upamćeno da je, prema riječima prvog generalnog sekretara, NATO imao razloga da „drži Amerikance unutra, Ruse van i Njemce dolje“. Ruski predsjednik Dmitrij Medvedev započeo je mandat 2008. nudeći Zapadu kolektivni bezbjednosni aranžman u Evropi, pravo iz naftalina, iz ere Brežnjeva. Ovim tekstom zabranjeno je svakoj evropskoj državi da se pridruži savezu ili međunarodnom entitetu, jer bi se takav izbor kosio sa interesima druge evropske države. Revizionizam je izbacio Putina kao ključni izazov Evropljanima danas.

Oklijevanja, kukavičluk

S pravom ili pogrešno, Moskva je osjetila slabosti Baraka Obame koje su podstakle Kremlj da se opredijeli na teži način po slovenske susjede. Da bi se objasnila ova percepcija može se istaći nezainteresovanost Obaminog tima za Evropu, kroz neubjedljivi „reset“ za obnavljanje bilateralnih odnosa sa Moskvom i „pivot“ za Aziju u kojoj je obilježeno strateško povlačenje Amerikanaca na Stari kontinent iz Avganistana i Iraka. Mnogo prilika da Moskva otvori oči. Obamino oklijevanje o Siriji početkom septembra 2013. prikazano kroz odbranu „crvene linije“ za hemijsko oružje može se tumačiti kao kukavičluk i ono što je brzo uzurpiralo Moskvu. A da li je efekat ovakvih sekvenci o Vladimiru Putinu bio dovoljno analiziran? Šest mjeseci kasnije, tu je izvještaj o odnosu snaga na Krimu. Obama je zadržao svoje iskustvo, dok je slika o Rusiji kod senatora u Kongresu veoma umanjena. Njegovo jedino putovanje u ovu zemlju prije nego što je postao predsjednik bilo je da bi posjetio lokacije na kojima se skladišti nuklearni materijal, vrativši se šokiran oronulim objektima. Za Obamu, Rusija je tokom posljednjih godina bila komplikovan partner oko mnogih pitanja, ali je sigurno nije smatrao prijetnjom.

Brutalno buđenje

Pitanje zapadnih prioriteta vezano je za podizanje nivoa bezbjednosti. Opsjednutost terorizmom od 2001. godine, jak nadzor mreže NSA i njenih saveznika pokrenutih protiv Al Kaide izbacio je iz vida „tradicionalne“ prijetnje smatrajući ih prošlima u Evropi, nestalim sa kantijanskim duhom i normativnim principom vladavine. Ponovo je otkrivena, na dva sata leta od Pariza, sposobnst Rusije da upotrijebi silu protiv suvereniteta druge države u ime zaštite Rusa ili onih koji govore ruskim jezikom. Nakon raspada SSSR-a do 1994. CIA je pravilno ocijenila rizik koji je postojao od oružanih sukoba između Rusije i Ukrajine, posebno na Krimu. Ovaj scenario izgledao je kao fikcija. Brutalno buđenje. Naviknuti na rusku špijunažu oživjelu u svim oblicima, Zapad nije bio u stanju da u posljednje vrijeme uhvati pravi Putinov stav o Ukrajini ili da predvidi njegovu opsjednutost ovim pitanjem. Angela Merkel ga je nedavno opisala kao „isključenog iz stvarnosti“.

Naftne teškoće

Naivnost u analizama nekih Evropljana sada su strateška greška. U Parizu, apologete Putinovog sistema nijesu napravile propust od njegovog dolaska na vlast u mješavini fantazijske vizije francusko-ruskog romantičnog saveza i novčane mreže, kao i dobro shvaćenog „posla“, čak i u domenu vojske. Prodaja broda Mistral Rusiji najavila je da bi napad na teritoriju poput Krima mogla biti upečatljiva ilustracija kratkovide politike. Italijani uz ENI, a naročito Njemci sa svojim moćnim industrijskim lobijem bili su arhitekte evropskog podvrgavanja ruskoj nafti. Evropa je takođe zaboravila djelimičnu invaziju na Gruziju 2008. godine i rješavanje pojedinačnih pitanja nakon posredovanja. Putinov prezir bio je vidljiv tokom njegovog nedavnog televizijskog obraćanja dok je zavaljen u stolici davao viziju dekadentnog Zapada. Trebalo bi definisati šta mogu biti instrumenti lucidnog odnosa Evrope izgrađenog prema Rusiji kojima se ne može vladati avanturizmom.

Prijetnja sistemu

Šokantan podsjetnik da smo svjedoci demokratizacije evropskog prostora nije potpun. Ukrajina je u 20. vijeku zemlja krvi, fokusirana na teritoriju najstrašnijih zločina: gladi i staljinističke represije 1930. i „holokausta od metaka“. Nuklearna katastrofa u Černobilu 1936. izazvala je velike potrese sovjetskom sistemu. Događaji na „Majdanu“, gdje su na desetine ljudi poginule tražeći kraj kleptokratskih moćnika i približavanje EU mogu označiti oblik demokratskog osvajanja Evrope. Nakon 1945, poslije grčke i španske tranzicije, velike pauze 1989. godine, nasilnog raspada Jugoslavije, „obojenih revolucija“ mapiranje evropske politike ponovo je uzelo maha. Postoje brojne neizvjesnosti, ali mjera ovog trenda je u shvatanju straha jednog Vladimira Putina koji je svjestan da ništa neće biti kao prije ukoliko se Ukrajina stabilno demokratizuje. Ukrajina je presudan korak ka demokratskoj Evropi od Atlantika do Urala. Srce sistema Putinove prijetnje. Prateći ovaj pokret koji je istoričar Frensis Fukujama opisao sa velikom suptilnošću postaje svačiji posao. EU bi povukla potez kojim bi ponovo skrenula pažnju.

Prevod A.N.R.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s